Các chuyên gia nhận định tuyến đường vượt biển kết nối Cần Giờ – Vũng Tàu là một mảnh ghép hạ tầng quan trọng, không thể thiếu, có vai trò then chốt trong việc thúc đẩy TP.HCM phát triển đồng bộ về kinh tế, du lịch và vận tải.
Theo đó, Thành ủy TP.HCM sẽ xem xét, cho ý kiến và thống nhất chủ trương đầu tư dự án xây dựng tuyến đường vượt biển kết nối Cần Giờ – Vũng Tàu theo phương thức PPP (hợp đồng BT).
Đây là dự án nhận được sự quan tâm, ủng hộ rộng rãi của người dân cũng như giới chuyên gia ngay từ khi những thông tin đầu tiên được công bố cho đến nay. Công trình không chỉ đơn thuần tạo ra sự kết nối giao thông giữa Cần Giờ và Vũng Tàu, mà còn được kỳ vọng mang lại những tác động sâu rộng đối với nền kinh tế và hoạt động du lịch của TP.HCM.
Đường vượt biển – tuyến kết nối rút ngắn hành trình
Theo phương án sơ bộ, tuyến đường vượt biển được thiết kế gồm hai hợp phần chính: đoạn đi trên biển bằng cầu và khu vực thông thuyền được xây dựng hầm ngầm dưới đáy biển, áp dụng công nghệ tương tự hầm Thủ Thiêm. Dự án dự kiến hình thành hai đảo nhân tạo ở hai bên khu vực thông thuyền nhằm phục vụ thi công, thay thế cho phương án xây dựng cầu cao khoảng 60 m.
TS Võ Kim Cương, nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TP.HCM, cho biết việc xây dựng hầm vượt biển có thể triển khai tương tự như hầm Thủ Thiêm, bởi Việt Nam đã có kinh nghiệm thực tiễn. Theo ông, khi có dự án cụ thể, hoàn toàn có thể xây dựng phương án chi tiết để thực hiện.
Tuy nhiên, TS Võ Kim Cương cũng nhấn mạnh rằng, dù lựa chọn phương án hầm hay cầu, quá trình triển khai cần nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm kỹ thuật từ các quốc gia trên thế giới, đồng thời cân nhắc kỹ lưỡng để chọn giải pháp vừa hiệu quả về kinh tế, vừa bảo đảm an toàn.
Ông phân tích thêm, trong trường hợp xây dựng hầm vượt biển, cần tính toán kỹ tại những khu vực mực nước không quá sâu để bảo đảm hoạt động lưu thông của tàu thuyền cỡ lớn. Dù chiều dài hầm có thể chỉ khoảng 3–4 km, nhưng vẫn cần có nhiều phương án thiết kế khác nhau để các chuyên gia cùng thảo luận, đóng góp ý kiến dựa trên kinh nghiệm thực tế, từ đó lựa chọn giải pháp tối ưu nhất.
Theo TS Võ Kim Cương, phương án làm hầm có chi phí đầu tư cao hơn so với xây dựng cầu, nhưng bù lại mang đến lợi thế lớn về khả năng lưu thông, đặc biệt là đối với tàu biển có trọng tải lớn.
Cùng quan điểm, KTS Khương Văn Mười, nguyên Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM, khẳng định việc đầu tư xây dựng tuyến đường vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu là một bước phát triển mang tính đột phá, nhất là về mặt không gian đô thị. Đây chính là mảnh ghép hạ tầng không thể thiếu, góp phần giúp TP.HCM phát triển toàn diện trong tương lai.
Thúc đẩy sự gia tăng dòng khách du lịch ngắn ngày
Theo TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM, nếu tuyến kết nối Cần Giờ – Vũng Tàu được triển khai theo mô hình cầu kết hợp hầm vượt biển, công trình sẽ tạo ra sự thay đổi căn bản trong cấu trúc phát triển du lịch của toàn vùng Đông Nam Bộ.
Không chỉ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa hai điểm đến du lịch quan trọng, tuyến đường này còn góp phần tái định hình hành vi du lịch, thúc đẩy gia tăng các dòng khách đi ngắn ngày, khách hội nghị – hội thảo, cũng như phân khúc nghỉ dưỡng cao cấp.
Ở góc độ không gian phát triển, TS Minh cho rằng Cần Giờ hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành điểm đến sinh thái – biển đặc thù của TP.HCM, đóng vai trò bổ trợ và giảm áp lực cho khu vực đô thị trung tâm.
Ông nhận định rằng việc kết nối trực tiếp với Vũng Tàu sẽ giúp khu dự trữ sinh quyển thế giới này khai thác hiệu quả hơn các giá trị tự nhiên vốn có. Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án cần đặt trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ các yếu tố môi trường biển, dòng chảy và hệ sinh thái ven bờ, nhằm bảo đảm sự cân bằng hài hòa giữa khai thác và bảo tồn.
Theo TS Minh, ngay từ giai đoạn thiết kế ban đầu, dự án cần tích hợp các hạng mục phục vụ du lịch như bến trung chuyển, bến du thuyền, điểm dừng ngắm cảnh, cùng hệ thống giao thông công cộng kết nối thuận tiện đến các khu, điểm du lịch trọng yếu.
Về dài hạn, ông nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết giữa khu vực trung tâm TP.HCM và Vũng Tàu trong việc xây dựng sản phẩm du lịch, xúc tiến quảng bá và tổ chức thị trường. Khi được triển khai đồng bộ, tuyến đường vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu không chỉ giúp giảm tải cho hệ thống hạ tầng giao thông hiện hữu, mà còn tạo động lực mới cho tăng trưởng du lịch bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt.
Công trình hạ tầng mang tính đột phá chiến lược
Dự án tuyến đường và cầu vượt biển kết nối Cần Giờ – Vũng Tàu, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 104.410 tỉ đồng do Tập đoàn Vingroup đề xuất theo hình thức PPP (hợp đồng BT), được đánh giá là một công trình hạ tầng mang tính đột phá chiến lược đối với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Dự án không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ Cần Giờ đến Vũng Tàu xuống còn khoảng 10 phút, thay thế cho hình thức di chuyển bằng phà hiện hữu, mà còn hình thành trục kết nối ven biển trực tiếp đầu tiên giữa TP.HCM và khu vực cảng biển nước sâu Cái Mép – Thị Vải.
Hiện nay, Cần Giờ vẫn được định vị là vùng đệm sinh thái – khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn, giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường và phát triển du lịch sinh thái bền vững. Tuy nhiên, khi dự án được triển khai, Cần Giờ sẽ được nâng tầm trở thành mắt xích chiến lược trong chuỗi giá trị kinh tế biển và logistics của vùng Đông Nam Bộ thông qua nhiều khía cạnh.
Thứ nhất, về kết nối logistics và cảng biển, tuyến đường vượt biển sẽ liên kết trực tiếp khu đô thị lấn biển Cần Giờ với cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, một trong những cảng nước sâu hàng đầu Đông Nam Á. Công trình góp phần giảm áp lực cho Quốc lộ 51 và Đường 965, nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa, thúc đẩy logistics đa phương thức kết hợp đường bộ – đường biển. Qua đó, Cần Giờ có thể trở thành cửa ngõ hậu cần cho hoạt động xuất nhập khẩu, hỗ trợ phát triển khu công nghiệp Long Sơn và các cảng trung chuyển tiềm năng.
Thứ hai, về động lực kinh tế biển và du lịch, dự án mở ra hành lang ven biển liên tục, kết nối TP.HCM với Bà Rịa – Vũng Tàu, qua đó thúc đẩy phát triển du lịch chất lượng cao. Cần Giờ sẽ không còn là “điểm cuối” về không gian phát triển, mà từng bước trở thành trung tâm đô thị biển, thu hút đầu tư vào dịch vụ cảng biển, du lịch sinh thái và bất động sản nghỉ dưỡng.
Thứ ba, về liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển, trong bối cảnh TP.HCM mở rộng sau sáp nhập, dự án góp phần hình thành chuỗi đô thị – kinh tế ven biển hiện đại, kết nối khu vực Đông Nam Bộ với Đồng bằng sông Cửu Long. Đây được xem là cú hích mang tính lịch sử, tương tự vai trò của các cây cầu Thủ Thiêm trong việc thay đổi diện mạo khu Đông Sài Gòn, giúp Cần Giờ chuyển mình từ vùng đệm sinh thái sang đầu tàu phát triển kinh tế biển phía Nam.
Tổng thể, dự án sẽ tái định vị Cần Giờ từ vai trò bảo vệ sinh thái mang tính thụ động sang vị thế chủ động trong chuỗi logistics – cảng biển – du lịch, qua đó đóng góp tích cực vào tăng trưởng GDP của vùng và góp phần bảo đảm an ninh kinh tế biển trong dài hạn.